Παρατηρητήριο για τα Δικαιώματα στο χώρο της Ψυχικής Υγείας

Γραφεία διαλόγου, ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης σχετικά με τα ανθρώπινα δικαιώματα στο σύστημα ψυχικής υγείας (στα αγγλικά, in english language)

2011-12-31T15:45:00.000-08:00

Μια διπλωματική εργασία στα αγγλικά με θέμα: "Γραφεία διαλόγου, ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης σχετικά με τα ανθρώπινα δικαιώματα στο σύστημα ψυχικής υγείας: Το παράδειγμα της Θεσσαλονίκης" της Αριάδνης Ψυχογιοπούλου - A dissertation in english language about: "Offices of dialogue, information and sensitization for human rights in mental health system, The experiment of Thessaloniki" by Ariadni Psychogiopoulou

Κάντε αριστερό κλικ εδώ για να διαβάσετε την εργασία ή εδώ για να την κατεβάσετε σε μορφή doc

Left click here to read the dissertation or here to download it in doc form

Κάλεσμα σε συνέλευση φορέων και ενδιαφερομένων για την ψυχική υγεία στον πεζόδρομο της Αγιας Σοφίας τη Δευτέρα 10 Οκτωβρίου 2011 στις 13:30

2011-10-06T07:30:00.000-07:00

Κάντε αριστερό κλικ πάνω στην αφίσα για να προβληθεί σε μεγέθυνση

ΚΡΙΣΗ ΕΙΝΑΙ ΜΙΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΟΠΟΥ ΟΛΑ ΚΡΙΝΟΝΤΑΙ

Την ώρα που σαστισμένοι από τη βαναυσότητα όσων γίνονται προσπαθούμε να αγανακτίσουμε, παράλυτοι ακόμα εν μέρει και μην πιστεύοντας στα μάτια και στα αυτιά μας, ότι το φάντασμα του βάρβαρου καπιταλισμού χωρίς προσχήματα είναι πλέον πραγματικότητα.
Την ώρα που κλείνουν ή συρρικνώνονται φορείς πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας ανθρώπων που πριν λίγο λέγονταν πολίτες και τώρα βλέπουν να έχουν ξεπουληθεί στην υγεία και την αξιοπρέπειά τους, οι ίδιοι και η ιστορία τους
Την ώρα που 30 χρόνια μετά τα πρώτα ανοίγματα των ασύλων και των πρώτων οραμάτων για μια κοινωνία χωρίς τείχη, ξαναγεμίζουν νέες καραβιές για τη Λέρο και γέροντες ή μη οικότροφοι κοινοτικών δομών ξαναεκτοπίζονται χωρίς να ρωτηθούν σε ιδιωτικά πια σε λίγο άσυλα
Δομές κλείνουν - Η φτώχεια αυξάνει - Οι προοπτικές σκοτεινιάζουν- παρα-βιάζεται συνεχώς η συνταγματική νομιμότητα – αίρεται η δημοκρατία
Το μήνυμα είναι πως οι αδύναμοι απλώς δεν θα επιβιώσουν – για να πληρωθούν υπέρογκοι τόκοι κεφαλαιοκρατών εισβολέων
Eίναι η στιγμή να ξανακριθούν εκ νέου πια όλα.
Να συνειδητοποιήσουμε ότι αυτό που καταρρέει είναι το σύστημα ενός αιώνα που ποτέ δεν ήταν άλλο, απλά περίμενε να χτυπήσει τη σωστή στιγμή στον πυρήνα της συνείδησής μας: στον εφησυχασμό, την έλλειψη κοινωνικής εγρήγορσης και το φόβο μας. Είναι το ίδιο σύστημα που έστησε τα άσυλα, αυτό που τα μεταμόρφωσε με την υποστήριξη φαρμακοβιομηχανιών σε μικρότερα και πιο ευέλικτα «μεταρρυθμιστικά» ασυλάκια, αυτό που εκτίναξε στα ύψη την κατανάλωση ψυχοφαρμάκων και γέμισε τα διαγνωστικά εγχειρίδια με νέες, πολυάριθμες «ασθένειες της ψυχής», είναι το ίδιο σύστημα που αποσάθρωσε την κοινωνική συνοχή, τις ανθρώπινες σχέσεις, την αυτοδιάθεσή μας στους χώρους δουλειάς και ζωής μας, προσωπικά και συλλογικά, το ίδιο σύστημα που εξαγόρασε την συμμετοχή μας στην πολιτική με γυαλιστερά τζιπ και realiy shows, είναι το ίδιο σύστημα που μας αχρήστευσε συστηματικά για να μας ξεπουλήσει και να μας αγοράσει ως ρετάλια ανέργων, απόρων και αρρώστων ή γλοιωδών ραγιάδων που θα γυαλίζουν τα παπούτσια των ανάλγητων και ανήθικων χρηματοαφεντικών.
Να συνειδητοποιήσουμε ότι δεν είμαστε μπρος σε κάποια έκπληξη. Ότι καταρρέοντας όμως αυτό το οικοδόμημα μένει ο χώρος να χτίσουμε κάτι άλλο, βασισμένο στη συνείδηση, τη νόηση, την εμπειρία ζωής, τις ανάγκες, τις ικανότητες και τις αποφάσεις μας συλλογικά επεξεργασμένες, Ότι έχουμε δυνάμεις και αποθέματα εμπνευσμένα από τις δυνάμεις και τα οράματά μας.
Θέλουμε να προστατέψουμε αλληλέγγυα το δικαίωμα όλων μας για ψυχική και σωματική υγεία και ευημερία, όχι πια στα παλιά μαζικά, σπάταλα και ανερμάτιστα καταστροφικά για τις ζωές ψυχιατρικόμορφα μοντέλα, αλλά με νέους τρόπους, που όλοι μαζί θα σχεδιάσουμε και θα εφαρμόσουμε,
μια και είμαστε αυτοί που έχουν τη γνώση και τα αποθέματα στα χέρια τους, αρκεί να το αποφασίσουμε.
Σας καλούμε σε συλλογικές διαδικασίες που θα δώσουν ένα σχήμα και μια κατεύθυνση στο σαστισμένο μας βλέμμα. Να υποστηρίξουμε την ανάπτυξη οράματος και πρακτικής για μια ψυχική και σωματική υγεία βασισμένη στην αυτοδιάθεση, τη διατήρηση της προσωπικής ευθύνης για τη ζωή, την αυτοβοήθεια, την κοινωνική αλληλεγγύη, την αυτοδιαχείριση των χώρων που παρέχεται η βοήθεια σε ευάλωτους πληθυσμούς.

ενίσχυση της αυτοβοήθειας,
ευέλικτα σχήματα παρέμβασης στην κοινότητα από κατάλληλα εκπαιδευμένους επαγγελματίες σε συνεργασία με εκπροσώπους των ευάλωτων ομάδων,
ενίσχυση μορφών συλλογικής ζωής και πολιτισμού που θα αυξήσει την ποιότητα ζωής στην κάθε μέρα μας και θα κάνει την όποια λεγόμενη «ασθένεια» ευκαιρία για δημιουργικές αλλαγές, μια κρίση όπου όλα κρίνονται με σεβασμό.

Η διατήρηση της συνολικής μας υγείας είναι η προϋπόθεση κάθε αντίστασης και αυτοδιάθεσης.
Αντιστεκόμενοι στην προϊούσα βαρβαρότητα με κάθε μέσο, ας αξιοποιήσουμε πρωτίστως αυτή τη στιγμή τη δυνατότητά μας να σκεφτόμαστε, να συσκεπτόμαστε και να πράττουμε ακόμα κοινά και δυναμικά και ας σχεδιάσουμε από κοινού νέες μορφές αλληλοϋποστήριξης και φροντίδας βασισμένες σε ανάγκες των ανθρώπων και όχι του καταρρέοντος συστήματος.
Σας καλούμε να πάρετε θέση περιγράφοντας τις εκτιμήσεις σας για την κατάσταση στους χώρους δουλειάς ή εξυπηρέτησής σας σε δομές υγείας και αναζητώντας από κοινού με τους υπόλοιπους λύσεις επί του πρακτέου.
«Όλα μπορείτε να μου τα πάρετε, αλλά όχι την ψυχή μου», θα έλεγε νηφάλια ένας αγωνιστής του 1821.

Θεσσαλονίκη 10.10.2011

Τριήμερο Εκδηλώσεων με θέμα: ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΕΓΚΛΕΙΣΜΟΥ

2011-05-04T09:50:00.000-07:00

Κάντε αριστερό κλικ πάνω στην αφίσα για να προβληθεί σε μεγέθυνση

Κάντε αριστερό κλικ εδώ για να "κατεβάσετε" το κείμενο σε μορφή doc

Τριήμερο Εκδηλώσεων με θέμα: ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΕΓΚΛΕΙΣΜΟΥ

Η Αντιρατσιστική Ομάδα Πανεπιστημίου Κρήτης διοργανώνει τριήμερο εκδηλώσεων σχετικά με τον εγκλεισμό, παρουσιάζοντας 3 χαρακτηριστικές περιπτώσεις όπου απαντάται: Τα ψυχιατρικά άσυλα αλλά και τις σύγχρονες κοινοτικές δομές, τις φυλακές και τον στρατό. Το τριήμερο θα πραγματοποιηθεί στο Στέκι των Πολιτιστικών Ομάδων (Νικηφόρου Φωκά 82, Μακρύ Στενό), από τις 9 μέχρι τις 11 Μαΐου.
Το πρόγραμμα περιλαμβάνει ομιλίες, προβολές ντοκιμαντέρ και φωτογραφιών και στον χώρο θα φιλοξενούνται επίσης η έκθεση ζωγραφικής κ έργων τέχνης Κρατουμένων Γυναικών Ελεώνα Θήβας και το βιβλίο «Τρέξε άνθρωπε, Τρέξε» του Xose Tarrio Gonzales.
Περισσότερες πληροφορίες για τις εκδηλώσεις μπορείτε να βρείτε στο blog των Πολιτιστικών Ομάδων του Πανεπιστημίου: http://politistikes.blogspot.com/
Ακολουθεί αναλυτικά το πρόγραμμα:

Δευτέρα 9 Μαϊου- Ψυχιατρικά Άσυλα/Κοινοτικές δομές

18:00 Ομιλίες
- Μανόλης Τζανάκης
(Λέκτορας- Τμήμα Κοινωνιολογίας Πανεπιστημίου Κρήτης)
- Αντώνης Λιοδάκης
(Ψυχίατρος, Διευθυντής Κ.Ψ.Υ. Ρεθύμνου)
- Χρύσα Ματσουκατίδου
(Μέλος Δ.Σ. του Παρατηρητηρίου για τα δικαιώματα στο χώρο της Ψυχικής Υγείας)
- Μέλη των Ομάδων:
Πανελλαδική Επιτροπή (πρώην) Χρηστών και Επιζώντων Ψυχιατρικής
Ομάδα Αυτοβοήθειας Ατόμων με Ψυχική Εμπειρία Χανίων
Κοινωνική Λέσχη ΦΩΣ

20:30 Προβολή ντοκιμαντέρ
Οι επιζώντες (2010, Σταύρος Ψυλλάκης)

Τρίτη 10 Μαϊου - Φυλακές

18:00 Ομιλίες
- Όλγα Θεμελή
(Επίκουρη Καθηγήτρια- Τμήμα Ψυχολογίας Πανεπιστημίου Κρήτης)
- Βίκυ Μαγκλάρα
(Μέλος της Πρωτοβουλίας για τα Δικαιώματα των Κρατουμένων)

19:30 Προβολές ντοκιμαντέρ
Φυλακισμένοι της Δημοκρατίας (2005)
Σιωπηρός θάνατος. Μια πνιγμένη κραυγή από τα κελιά της απομόνωσης
(2002, Huseyin Karabey)

Τετάρτη 11 Μαϊου – Στρατός

18:00 Ομιλίες
- Στάθης Ντούρος
(Μέλος της Επιτροπής Αλληλεγγύης Στρατευμένων – Δίκτυο Ελεύθερων Φαντάρων ''ΣΠΑΡΤΑΚΟΣ'')
- Μέλος του Συνδέσμου Αντιρρησιών Συνείδησης
- Αγγελική Δρογγίτη
(Μεταπτυχιακή φοιτήτρια- τμήμα Κοινωνιολογίας, Paris 8- Saint-Denis)

20:30 Προβολή ντοκιμαντέρ
Ελευθερία της συνείδησης (2009)

Τετραήμερο εκδηλώσεων για την ψυχική υγεία

2011-04-06T15:59:00.000-07:00

Κάντε αριστερό κλικ πάνω στις αφίσες για να προβληθούν σε μεγέθυνση

Πρόσκληση για συμμετοχή

2010-12-20T09:33:00.000-08:00

Κάντε αριστερό κλικ πάνω στην πρόσκληση για να προβληθεί σε μεγέθυνση ή εδώ για να την "κατεβάσετε" σε μορφή doc

Από το δεύτερο παγκόσμιο συνέδριο των ατόμων που ακούνε φωνές

2010-12-02T15:07:00.000-08:00

Κάντε αριστερό κλικ εδώ για να "κατεβάσετε" το κείμενο σε μορφή doc

της Βιργινίας Ιωαννίδου

Στις αρχές Νοεμβρίου του 2010 είχαμε την ευκαιρία να παραβρεθούμε αρκετοί συνάδελφοι και άμεσα ενδιαφερόμενοι από την Ελλάδα στο δεύτερο παγκόσμιο συνέδριο Hearing Voices στο Νόττινχαμ της Αγγλίας. Άτομα που ακούνε φωνές ή/και έχουν ασυνήθιστες ιδέες, συγγενείς αυτών και επαγγελματίες ψυχικής υγείας συγκεντρώθηκαν για να ανταλλάξουν εμπειρίες και ιδέες, να στηρίξουν ο ένας τον άλλον και να οργανώσουν δράσεις για την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση του κοινού.
Οι συγκινητικές προσωπικές ιστορίες εναλλάσσονταν με αποτελέσματα ερευνών και στατιστικά στοιχεία. Υπήρχε ενθουσιασμός και έμπνευση. Τετρακόσιοι άνθρωποι από όλες τις ηπείρους (Ολλανδία, Δανία, Νορβηγία, Σουηδία, Φινλανδία, Γερμανία, Γαλλία, Ιταλία, Ελλάδα, Κένυα, Ινδία, Ιαπωνία, Αμερική, Αυστραλία κ.ά.) ήταν εκεί για να στηρίξουν ένα κίνημα που προσφέρει μια εναλλακτική στην παραδοσιακή ψυχιατρική.
Οι περισσότεροι εισηγητές ήταν άμεσα ενδιαφερόμενοι που μίλησαν για τα προσωπικά τους τραύματα, τις εμπειρίες στα ψυχιατρεία, τις απαισιόδοξες προγνώσεις, την απελπισία και την απομόνωση, αλλά και την πορεία προς την «ίαση», τη διαχείριση των φωνών ή/ και των ασυνήθιστων ιδεών και το κτίσιμο μιας φυσιολογικής ζωής με ελάχιστα ή καθόλου ψυχοφάρμακα. Όλοι είχαν πολλά χρόνια ψυχιατρικής εμπειρίας και αγωνίστηκαν, για να επεξεργαστούν τις τραυματικές εμπειρίες τους, να βρουν τις εναλλακτικές που τους ταιριάζουν και να διαμορφώσουν μια ζωή ικανοποιητική και δημιουργική.
Οι επαγγελματίες ψυχικής υγείας (κυρίως ψυχίατροι) τάχθηκαν μέσα από τις εισηγήσεις τους ενάντια στη διάγνωση της σχιζοφρένειας ως αυθαίρετης έννοιας και ενάντια στη χρόνια λήψη ψυχοφαρμάκων. Υποστήριξαν ότι το να ακούει κάποιος φωνές ή/και να έχει ασυνήθιστες ιδέες είναι μια φυσιολογική ανθρώπινη εμπειρία και την παρομοίασαν με την αριστεροχειρία.
Αναφέρθηκαν σε έρευνες που δείχνουν ότι η αποδοχή των φωνών ή/και ιδεών σε συνδυασμό με κάποια ομιλητική θεραπεία έχουν τα καλύτερα αποτελέσματα για την ποιότητα ζωής των άμεσα ενδιαφερομένων. Επισήμαναν τις σοβαρές παρενέργειες των ψυχοφαρμάκων (διαβήτη, όψιμη δυσκινησία, σημαντική μείωση του προσδόκιμου ζωής κ.ά.) και υποστήριξαν ότι αν πρέπει να χορηγηθούν, τότε να χορηγούνται στη μικρότερη δυνατή δόση, για το μικρότερο δυνατόν διάστημα με τρόπο που να έχει νόημα για τον άμεσα ενδιαφερόμενο.
Θα ήθελα να μοιραστώ μαζί σας μερικά καίρια σημεία από όσα ακούστηκαν σε αυτό το συνέδριο:
Οι άνθρωποι που ακούνε φωνές ή/και έχουν παρανοϊκές ιδέες είχαν συνήθως κάποιες εξαιρετικά επώδυνες τραυματικές εμπειρίες. Τα κυρίαρχα συναισθήματα είναι ο φόβος, η ντροπή, οι ενοχές. Ζουν κυριευμένοι από τις εμπειρίες των φωνών ή/και των ιδεών, χωρίς να είναι σε θέση να τις εξηγήσουν. Αισθάνονται ότι δεν έχουν τον έλεγχο της ζωής τους και απομονώνονται.
Όταν αυτοί αναζητούν βοήθεια, οι ψυχίατροι κάνουν συνήθως κάποια διάγνωση και χορηγούν ψυχοφάρμακα. Η ψυχιατρική γλώσσα είναι απλοποιητική και όχι βοηθητική. Οι διαγνώσεις δεν βασίζονται σε αντικειμενικά τεκμηριωμένα κριτήρια ούτε υπάρχουν τρόποι επαλήθευσης. Επιπλέον, η φαρμακευτική θεραπεία δεν έχει αντικειμενικά αποδεδειγμένα θετικά αποτελέσματα στην αντιμετώπιση των συμπτωμάτων.
Οι περισσότεροι άμεσα ενδιαφερόμενοι δέχονται τις διαγνώσεις αδιαμφισβήτητα, νιώθουν ότι κανείς δεν τους κατανοεί, ότι κάτι περίεργο τους συμβαίνει και περιθωριοποιούνται. Έχει παρατηρηθεί ότι όσοι δεν δέχθηκαν τη διάγνωση που τους δόθηκε, είχαν καλύτερη εξέλιξη.
Οι παρενέργειες των ψυχοφαρμάκων επηρεάζουν καθοριστικά την ποιότητα ζωής των άμεσα ενδιαφερομένων. Ωστόσο αυτοί στη συντριπτική πλειοψηφία αποδέχονται τη φαρμακοθεραπεία για όλη τους τη ζωή με το επιχείρημα ότι έχουν μια χρόνια πάθηση σαν τον διαβήτη. Δεν ενημερώνονται ποτέ για εναλλακτικές θεραπείες ή δυνατότητες.
Υπάρχει τεράστια επιρροή των φαρμακοβιομηχανιών στον τρόπο που σκέφτεται το κοινό αλλά και η ιατρική κοινότητα μέσα από τις διαφημίσεις και τα ιατρικά συνέδρια. Ο μέσος Αμερικανός βλέπει στην τηλεόραση κατά μέσο όρο δέκα διαφημίσεις για ψυχοφάρμακα την ημέρα.
Αποκαλύφθηκε ότι οι ψυχίατροι που προωθούν ψυχοφάρμακα σε διεθνή συνέδρια λαμβάνουν από τις φαρμακοβιομηχανίες ετησίως περίπου 150.000 € ο καθένας.
Τα αντιψυχωτικά φάρμακα χορηγούνται κατά κανόνα χωρίς σχέδιο θεραπείας, χωρίς προσπάθειες για μείωση ή διακοπή των φαρμάκων. Πολλές φορές μάλιστα συνταγογραφούνται δύο και τρία αντιψυχωτικά μαζί, χωρίς να υπάρχουν κλινικές μελέτες που να στηρίζουν αυτήν την πρακτική.
Η απότομη διακοπή των φαρμάκων οδηγεί με βεβαιότητα σε σοβαρές διαταραχές, που μοιάζουν με την αρχική κρίση που οδήγησε στη λήψη φαρμάκων. Ωστόσο αυτές οι διαταραχές παρερμηνεύονται ως απόδειξη μιας ασθένειας και όχι ως αποτέλεσμα της διακοπής των φαρμάκων.
Στη Δανία πεθαίνει ένας νοσηλευόμενος στα ψυχιατρεία κάθε δεύτερη μέρα και ως τώρα δεν διερευνούνταν τα αίτια των θανάτων. Τον Οκτώβριο του 2010 εγκρίθηκαν στη Δανία δεκατρία εκατομμύρια κορώνες, για να εξετάζονται πλέον οι αιτίες θανάτων στα ψυχιατρεία.
Οι ψυχιατρικοί ασθενείς θεωρούνται επικίνδυνοι και δεν αντιμετωπίζονται ως ανθρώπινα όντα, ως συνάνθρωποι. Οι άνθρωποι που ακούνε φωνές ή/και έχουν ασυνήθιστες ιδέες έχουν ανάγκη να μιλήσουν και να ακουστούν, να πιστέψει κάποιος σε αυτούς, να ελπίσουν σε κάτι διαφορετικό, να ανακαλύψουν εναλλακτικές προοπτικές.
Η θεραπεία δεν έγκειται απαραίτητα στο να απαλλαγεί κάποιος από τις φωνές ή/και τις ασυνήθιστες ιδέες, αλλά στο να κατανοήσει το νόημα των φωνών / των ασυνήθιστων ιδεών σε σχέση με τις εμπειρίες του, έτσι ώστε οι φωνές / οι ασυνήθιστες ιδέες να καταστούν ακίνδυνες ή βοηθητικές (ως αγγελιοφόροι αναγκών).
Οι φωνές ή/και οι ασυνήθιστες ιδέες αποτελούν συνήθως μια στρατηγική επιβίωσης: μπορεί να είναι ενδείξεις για προβλήματα στο παρελθόν ή στο παρόν, να έχουν μεταφορική σημασία, να αντιπροσωπεύουν αφόρητα και διχασμένα συναισθήματα, να κρύβουν σημαντικά μηνύματα.
Η άρνηση της τραυματικής εμπειρίας (π.χ. κακοποίησης στην παιδική ηλικία) δεν βοηθάει. Αντίθετα το να μιλήσει κάποιος γι’ αυτήν λειτουργεί θεραπευτικά. Στην πορεία προς μια φυσιολογική ζωή (μακριά από ψυχιατρικές νοσηλείες και ψυχοφάρμακα) είναι σημαντικά τα εξής: να νιώθει ο άμεσα ενδιαφερόμενος ασφάλεια και αποδοχή, να ενημερώνεται, να συνεργάζεται με άλλους, να αναστοχάζεται πάνω στις αλλαγές που θέλει να κάνει στη ζωή του, να αναλαμβάνει την ευθύνη γι’ αυτές, να εκτιμά και να χαίρεται για κάθε μικρό βήμα, να ελπίζει και βέβαια να αποδεχθεί ότι δεν θα είναι όλα πάντα ωραία.
Η «θεραπεία» είναι μια ενεργητική διαδικασία. Ο ίδιος ο άμεσα ενδιαφερόμενος είναι ο ειδικός για τις δικές του εμπειρίες, εκείνος θα ανακτήσει σιγά σιγά τον έλεγχο της ζωής του. Οι γύρω του μπορούν να τον στηρίξουν διατηρώντας την ελπίδα, όταν εκείνος απελπίζεται.
Στις ομάδες αυτοβοήθειας οι άνθρωποι που ακούνε φωνές ή/και έχουν ασυνήθιστες ιδέες βγαίνουν από την απομόνωση και συζητάνε με άλλους που έχουν παρόμοιες εμπειρίες για τα βιώματά τους και τους τρόπους με τους οποίους τις διαχειρίζονται. Αυτές οι ομάδες λειτουργούν σε πολλές περιπτώσεις θεραπευτικά.
Το Intervoice είναι ένα κίνημα, μια οργάνωση που αγκαλιάζει όλες τις ομάδες αυτοβοήθειας των ατόμων που ακούνε φωνές ανά τον κόσμο. Το όραμά του κινήματος είναι να υπάρξει ένα δίκτυο για άτομα που ακούνε φωνές ή/και έχουν ασυνήθιστες ιδέες σε κάθε χώρα.
Στοχεύουν στην ενημέρωση των γονέων και των νέων για τις δυνατότητες που υπάρχουν, όταν τα παιδιά ή οι νέοι ακούνε φωνές ή/και έχουν ασυνήθιστες ιδέες. Έτσι ίσως αποφευχθούν η χρόνια λήψη ψυχοφαρμάκων και οι νοσηλείες στα ψυχιατρεία.
Επίσης κινητοποιούνται για την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση του κοινού σχετικά με την κακοποίηση (σεξουαλική και όχι μόνον) στην παιδική ηλικία, καθώς αυτή συνδέεται με τις φωνές και τις ασυνήθιστες ιδέες (θα πραγματοποιηθεί συνέδριο στην Αγγλία τον Σεπτέμβριο του 2011, πληροφορίες: peterbullimore@yahoo.co.uk).
Συμπερασματικά, ήταν ένα συνέδριο άψογα οργανωμένο από τον Peter Bullimor και τη Jacqui Dillon. Τα λόγια άγγιζαν το νου και το συναίσθημα και πάνω από όλα ενέπνεαν… Φύγαμε με πολλές ιδέες και πολύ ενθουσιασμό για τις ομάδες αυτοβοήθειας που έχουν ξεκινήσει στη Θεσσαλονίκη και την Αθήνα. Φύγαμε και με μιαν αποστολή: να αναπτύξουμε το δίκτυο στην Ελλάδα και να διοργανώσουμε ένα παγκόσμιο συνέδριο στη χώρα μας τα επόμενα χρόνια!...
Αρχές Απριλίου του 2011 προγραμματίζεται η επίσκεψη του Ολλανδού καθηγητή ψυχιατρικής Marius Romme και της συζύγου και συνεργάτιδάς του Sandra Escher στην Ελλάδα, που ξεκίνησαν το κίνημα Hearing Voices. Ίσως έχουμε τότε την ευκαιρία για γόνιμες συζητήσεις.
Περισσότερες πληροφορίες: www.intervoice.com
Τηλέφωνο για την ομάδα αυτοβοήθειας στη Θεσσαλονίκη: 6983 097850
Τηλέφωνα για την ομάδα αυτοβοήθειας στην Αθήνα: 6944 302577 / 6956 879974
Βιργινία Ιωαννίδου

Τα 9 σημεία μιας πλάνης (κείμενο του Γεώργιου Ροσολάτου)

2010-11-28T08:51:00.000-08:00

Κάντε αριστερό κλικ εδώ για να "κατεβάσετε" το κείμενο σε μορφή doc

Η εκμετάλλευση του νόμου 2071/1992 που αφορά στον ακούσιο εγκλεισμό από άτομα που έχουν οικονομικό και άλλα κίνητρα να προβούν σε σχετικό αίτημα προς εισαγγελική αρχή είναι πλέον κοινός τόπος. Οι πλείστες όσες διαδικαστικές ελλείψεις και παραλείψεις και καταπατήσεις του συντάγματος και της νομοθεσίας έχουν επισημανθεί σε σχετικές αναφορές του συνηγόρου του πολίτη και μη κερδοσκοπικών οργανώσεων όπως το Παρατηρητήριο για τα Δικαιώματα στο χώρο της Ψυχικής Υγείας (www.paratiritiriopsy.org) και σε διεθνές επίπεδο από οργανισμούς όπως ο Law Project for Psychiatric Rights (www.psychrights.org )

Αυτά που λιγότερο συχνά καταγγέλλονται στο πλαίσιο των μοντέρνων «ιεροεξεταστικών» μέτρων είναι ζητήματα ουσίας, τα οποία όχι μόνο θα ξένιζαν, αλλά θα εξόργιζαν οποιονδήποτε εκόντα.

Ζήτημα 1^ο

Οι κρυφές συζητήσεις ανάμεσα στον εισαγγελέα και στους αιτούντες ή πώς να λογαριάσετε χωρίς τον ξενοδόχο

Προσποίηση, δόλος, φόβος και ντροπή συνιστούν το διαθετικό βαλιτσάκι με το οποίο προσέρχονται οι αιτούντες στον εισαγγελέα. Προσποίηση και δόλος καθότι στο πλαίσιο έλλογης και σύννομης δίκης παρουσία του βαλλόμενου έννομου αγαθού και των εκπροσώπων του οποιαδήποτε κουτοπόνηρη κρυψίνοια θα ερχόταν στην επιφάνεια. Φόβος για τις ενδεχόμενες συνέπειες που θα είχε η κίνηση νόμιμης διαδικασίας εν όψει του συγγνωστού σε αυτούς δόλου. Ντροπή από το ξεσκέπασμα μιας σκευωρίας.

Ζήτημα 2^ο

Το πλέον καίριο- Οι «διαγνωστικές» συζητήσεις με τους ψυχίατρους

Ως δοκησίσοφοι μοντέρνοι κεντριστές (βλ Thomas Szasz Βιομηχανία της Τρέλας) έρχονται να επιβάλουν στη «διαγνωστική συζήτηση» τις κατασυκοφαντήσεις που δολίως συλλήφθηκαν και κατατέθηκαν από τους ηθικούς αυτουργούς. Εάν δεν πιάσει το κόλπο τότε συνεχίζει η παράνομη κράτηση μέχρι να βρούμε μια ταμπέλα να προσάψουμε (ευτυχώς ο τσελεμεντές που ονομάζεται Διαγνωστικό Εγχειρίδιο Ψυχιατρικής έχει απ’όλα- μέχρι και δραπετομανία και νυμφομανία!) .

Ζήτημα 3^ο

Ψυχιατρική – επιστήμη ή ψευδο επιστήμη; «Εμείς δεν χαμπαριάζουμε, είμαστε υπεράνω του νόμου»

Αρκεί απλά η κατά παράφραση αναφορά στα κριτήρια επιστημοσύνης του Karl Popper, εξέχουσας μορφής της σύγχρονης επιστημολογίας. Όλα τα υπόλοιπα είναι υποσημειώσεις. In order for a scientific paradigm to be valid and reliable it must be falsifiable, even more so in the case of a semi hard science such as psychiatry. It is the psychiatric profession members self-professed claims about psychiatry’s constituting a hard science that has catapulted it to institutional status, despite all hard facts to the contrary. Claims about the non falsifiability of the psychiatric paradigm constitute a major epistemological flaw. Ποιος είπε ότι ο functionalισμός, ο μπιχεβιορισμός, ο βιολογικός ντετερμινισμός, ο θετικισμός, ο σολιπσισμός έχουν θαφτεί στο χρονοντούλαπο των κοινωνικών επιστημών; Ζουν και βασιλεύουν.

Ζήτημα 4^ο

Ένα μη διαλογικό discourse – «Θα είσαι καλά όταν αποδεχθείς»

Ή αλλιώς, ήσουν εκών και ικανός να κρίνεις για το συμφέρον σου και αυτοελεγχόμενος ώστε να μην συνιστάς απρόκλητη επικινδυνότητα; Τώρα θα γίνεις άκων, ικανός να σου φάνε τα χρήματα με δικαστικές συμπαραστάσεις, νομικά ευάλωτος και επικίνδυνος για το ψυχοφαρμακευτικό κατεστημένο.

Θα λέγατε ποτέ ευχαριστώ σε ένα βιαστή; Και όμως έφτασε η ώρα να το πείτε. Παρά το ότι τα Ηνωμένα Έθνη έχουν αναγνωρίσει ότι η μη συναινετική λήψη νευροληπτικών (ή ψυχοτρόπων ουσιών) συνιστά κραυγαλέο βασανιστήριο , άμα περάσεις την πόρτα «θα φας», όχι έδεσμα, αλλά χάπι end. Και πάνω απ’όλα «δεν το διαπραγματευόμαστε». Εξ άλλου η ταύτιση του θύματος με το θύτη μέσω βασανιστηρίων συνιστά ένα πολυδοκιμασμένο mind game.

Ζήτημα 5^ο

Αν μπεις στο μαντρί θα σε φάει ο λύκος. Το οικοσύστημα του εγκλεισμού και οι αναπαραστάσεις του γενούν τα συμπτώματα.

Ο άνθρωπος είναι ζώο κοινωνικό. Επειδή το είπε ο Αριστοτέλης στα Πολιτικά βάλθηκαν όλοι να συμφωνήσουν, όχι κατ ανάγκη με το επίθετο, αλλά με το ουσιαστικό. Δεν είναι ανάγκη να έχεις διαβάσει Foucault, Szasz, Cooper, Laing, Garfinkel, Goffman ούτε να διαθέτεις γνώσεις κοινωνιολογίας και ψυχανάλυσης. Στο μαντρί επικρατεί ισονομία inter pares, δηλαδή στο πλαίσιο κατανομής ρόλων μεταξύ ιεροεξεταστών, νοσηλευτών, ασθενοποιημένων. Δεν έχει σημασία τι προηγήθηκε του εγκλεισμού, οι ρόλοι και οι προσδοκίες στη συνθήκη του εγκλεισμού είναι ξεκάθαροι. Δεν πρόκειται για βιολογικό ή κοινωνικό ντετερμινισμό, αλλά για οικοσυστημικό ντετερμινισμό και μυωπικό νομιναλισμό.

Ζήτημα 6^ο

Το αναγκαστικό γίγνεσθαι-πελάτης του ψυχοφαρμακευτικού κατεστημένου

Τι πιο φιλελεύθερο από την αρχή της κατανάλωσης; Τι πιο ανελεύθερο από την εξ ορισμού άρση του δικαιώματος συναίνεσης στο «τι» της κατανάλωσης; Και μάλιστα με δόλο αναφορικά με τις διεθνώς (με εξαίρεση την Ελλάδα) αναγνωρισμένες και πέραν κάθε αμφιβολίας εξακριβωμένες βραχυ-μεσο-μακροπρόθεσμες παρενέργειες των ψυχοφαρμάκων και την ταύτιση τους με χημική λοβοτομή. Γνωρίζετε σε βάθος δεκαετίας με τι ρυθμό έχει αυξηθεί το μεικτό περιθώριο κέρδους των δημοφιλέστερων ψυχοφαρμάκων και ότι στην Ελλάδα το ποσοστό των ακούσιων εγκλεισμών ανέρχεται στον 70% του συνόλου; Τι προκύπτει από αυτά τα δύο μεγέθη;

Ζήτημα 7^ο

Θεσμικό έλλειμμα- Ε και τι έγινε, ούτε το πρώτο, ούτε το τελευταίο.

Που πήγε η κατηγορική προσταγή του Kant; Εν ολίγοις, φρόντισε ότι κάνεις να μπορεί ν’αναχθεί σε κανόνα. Ο νόμος δεν μπορεί να ρυθμίσει εκ των προτέρων την πλειονότητα των φιλονικιών. Πως μπορεί, όμως, θεσμικοί εκπρόσωποι του να αποκλείουν εκ των προτέρων την ακρόαση και την παράσταση σε δίκαιη δίκη, να αίρουν a priori την αρχή της υπευθυνότητας που συνιστά ακρογωνιαίο λίθο του νομικού συστήματος και να χρίζουν απλά δια της διαδικασίας κάποιον άκοντα και άρα όχι σε θέση να κρίνει προς το βέλτιστο συμφέρον του; Με ελλείμματα θ’ασχολούμαστε;

Ζήτημα 8^ο

Ο φαύλος κύκλος της πλάνης, της υποκρισίας, του ψεύδους

Με πλάνη και χωρίς κατηγορητήριο κινείται το αρχικό στάδιο της διαδικασίας. Με υποκρισία εισηγείται κάποιος θεσμικός «καρεκλοκένταυρος» με ταμπέλα γιατρού το «επείγον» της κατάστασης. Βάσει ψευδών αυτοτελών ισχυρισμών γίνεται η γνωμάτευση παρά την ανυπαρξία συμφωνίας εκ μέρους του φερόμενου ως ασθενή. Ακόμα και όταν έμπρακτα δεν θεμελιώνεται απάντηση στο αίτημα της εισαγγελικής εντολής, εάν προβάλεις αντεπιχειρήματα στην ψυχιατρική τότε καθίστασαι αυτόματα πολιτικός κρατούμενος. Βάσει των δικαιωμάτων των ψυχικά ασθενών ο σκοπός της «θεραπείας» είναι η ανάκτηση της αυτονομίας του «ασθενούς». Στην πραγματικότητα συμβαίνει το αντίθετο. Εισέρχεσαι εκών και αυτόνομος και σταδιακά καθίστασαι άκων και εξαρτώμενος από νευροληπτικά που χορηγούνται δια της βίας.

Ζήτημα 9^ο

Επαγγελματική και προσωπική απαξίωση και εξόντωση με τη βούλα (όχι με το γάντι)

Μόνο κάποιος πραγματικά διαταραγμένος θα αποδεχόταν οποιαδήποτε θεραπευτική διάσταση σε συνθήκη ακούσιου εγκλεισμού. Αποτελεί κοινό τόπο ότι ο κυρίαρχος στόχος της ακούσιας νοσηλείας είναι η καταστολή κάποιων που ομάδες συμφερόντων έκριναν επιβλαβείς για τα συμφέροντα τους (και όχι επικίνδυνους με την ποινική έννοια) και με δόλο εκμεταλλεύτηκαν το μέτρο για να τους βγάλουν από τη μέση. Πρόκειται για άνιση μάχη με ένα θρασύδειλο και κουτοπόνηρο σύστημα ιδιαίτερων σχέσεων του οποίου τα μέλη δρουν συναυτουργικά. Πόσες αποκαλύψεις χρειάζονται ακόμα για να σταματήσει αυτό το θέατρο του παραλόγου; Ας μην συγχέουμε προγράμματα εξόντωσης με τη βούλα με προγράμματα εξόντωσης με το γάντι. Επειδή μπαίνουν σφραγίδες σε «επίσημα έγγραφα» δε σημαίνει ότι τα κενά σημεία μιας παράλογης και αντισυνταγματικής (βλ Αρ93Παρ4 του Συντάγματος) διαδικασίας δεν ανακύπτουν από τις ρωγμές της ψυχιατρικής αφηγηματικής δομής.

Διεθνής Μη Συμμόρφωση και Ανθρωπιστική Αντιψυχιατρική

2010-11-08T09:39:00.000-08:00

Peter Lehmann
Διεθνής Μη Συμμόρφωση και Ανθρωπιστική Αντιψυχιατρική

Ομιλία με την ευκαιρία της αναγόρευσης σε Επίτιμο Διδάκτορα του Τμήματος Ψυχολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, στις 28 Σεπτεμβρίου 2010.

Εισαγωγή
Ο όρος «ανθρωπιστική Αντιψυχιατρική» γίνεται συχνά αντικείμενο παρερμηνείας, εξαιτίας του γεγονότος ότι η «Αντιψυχιατρική» χρησιμοποιείται με διαφορετικό τρόπο σε διαφορετικές χώρες, εκφράζοντας τα ιδιαίτερα πολιτισμικά τους χαρακτηριστικά. Η σύγχρονη ανθρωπιστική Αντιψυχιατρική είναι για τους ίδιους τους χρήστες ένα μη δογματικό κίνημα. Το ελληνικό πρόθεμα «Αντί» σημαίνει κάτι περισσότερο από «αντίθετα». Σημαίνει, επίσης, «εναλλακτική», «πέρα από» ή «ανεξάρτητη».
Η ανθρωπιστική Αντιψυχιατρική είναι προσανατολισμένη προς το συμφέρον των (πρώην) χρηστών και επιζώντων της Ψυχιατρικής, των οποίων κύριο μέλημα αποτελεί η αυτοδιάθεση και η αποφυγή της σωματικής βλάβης. Η ανθρωπιστική Aντιψυχιατρική διαπνέεται από πνεύμα αντίστασης και από τη θεμελιώδη πεποίθηση ότι:
• Η ψυχιατρική ως επιστημονικός κλάδος δεν μπορεί να ανταποκριθεί στην προσδοκία της επίλυσης προβλημάτων ψυχικής υγείας, η φύση των οποίων είναι σε μεγάλο βαθμό κοινωνική.
• Η ροπή της προς τη χρήση βίας αλλά και οι πρακτικές βίας που χρησιμοποιεί συνιστούν απειλή, και
• Οι διαγνωστικές μέθοδοι που χρησιμοποιεί συσκοτίζουν τα πραγματικά προβλήματα των ατόμων στην κοινωνία.
Για τους λόγους αυτούς, η ανθρωπιστική Aντιψυχιατρική επιδιώκει:
• Την ανάπτυξη επαρκούς και αποτελεσματικής βοήθειας για τα άτομα με συναισθηματικές δυσκολίες
• Τη διασφάλιση των δικαιωμάτων των ατόμων με τέτοιες δυσκολίες για φροντίδα, σε ισότιμη βάση με τους "κανονικούς" ασθενείς
• Τη συνένωση των δυνάμεών της και τη συνεργασία με άλλες ομάδες που παλεύουν για τα ανθρώπινα δικαιώματα και με ομάδες αυτοβοήθειας
• Την υποστήριξη αυτών που σταματούν τη χρήση ψυχιατρικών φαρμάκων με τη χρήση εναλλακτικών και λιγότερο τοξικά ψυχοτρόπων ουσιών
• Την απαγόρευση του ηλεκτροσόκ
• Την ανάπτυξη νέων τρόπων να ζει κανείς με την τρέλα και τη διαφορά-με όσο το δυνατόν μεγαλύτερη ανεξαρτησία από θεσμικά όργανα
• Την ανεκτικότητα, το σεβασμό και τη θετική αποτίμηση της διαφορετικότητας σε όλα τα επίπεδα της ζωής.
Η Ψυχιατρική Απειλή ως ευρύ Κοινωνικό Πρόβλημα
Το πρόβλημα της έλλειψης υποστήριξης σε περιόδους συναισθηματικού στρες δεν επηρεάζει μόνο μια μικρή μειονότητα ατόμων. Επηρεάζει ένα ευρύ φάσμα ατόμων και κοινωνικών ομάδων: αυτούς που άμεσα πλήττονται, τους συγγενείς, τα παιδιά τους, τους ηλικιωμένους και τους περιθωριοποιημένους. Η προστασία από την ψυχιατρική βία μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα τη μείωση του άγχους για το σύνολο της κοινωνίας. Εξάλλου, εκτός από τις θετικές επιπτώσεις στην υγεία της κοινωνίας, ο περιορισμός της πλημμύρας των συνταγών για ψυχοτρόπα φάρμακα και η μείωση των συνεπακόλουθων δευτερογενών ασθενειών, όπως αποκαλούνται -που καταλήγουν σε σοβαρές σωματικές, ψυχολογικές και κοινωνικές αναπηρίες- θα σήμαινε και δραστική μείωση του κόστους. Η κατανόηση και συμπάθεια για τον πόνο που βιώνουν άτομα με ψύχωση ή κατάθλιψη -που έχουν τις ρίζες τους στον πολιτισμό μας και στον τρόπο με τον οποίο αυτός βιώνεται- μπορούν να οδηγήσουν στη διαμόρφωση μιας βαθιάς προσωπικής γνώσης και αντίληψης για τα πράγματα και στην πρόληψη της απομόνωσης και της αποξένωσης.
Σύγχρονα Νευροληπτικά – Πρόοδος;
Η συμβατική ψυχιατρική επιστήμη υποστηρίζει ότι τα ψυχοτρόπα φάρμακα, ιδίως τα νευροληπτικά, έχουν ωφέλιμη αντι-ψυχωσική δράση. Οι ασθενείς που κάνουν χρήση αυτών των φαρμάκων ανταποκρίνονται στη θεραπεία, τα συμπτώματα της ψύχωσης περιορίζονται, η ασθένεια προλαμβάνεται ή και θεραπεύεται, η ποιότητα ζωής των ψυχιατρικών ασθενών βελτιώνεται, επιτρέποντάς τους να ενταχθούν στην κοινωνία και να εργαστούν. Σε διαφορετικά όμως πλαίσια, όπου οι ψυχίατροι πιστεύουν ότι είναι μόνοι και «απαρατήρητοι» ,τείνουν να χρησιμοποιούν ένα διαφορετικό λεξιλόγιο για τα φάρμακα και τις επιπτώσεις τους. Τότε μιλάνε για ασθενείς που έχουν «συναισθηματικά εν-τοιχιστεί», για ανθρώπους με συναισθηματική «πανοπλία», για «πτώματα του Haldol» (του αντιψυχωσικού φαρμάκου Ηaloperidol), για «το σύνδρομο ζόμπι» και το «σύνδρομο του σπασμένου φτερού».
Οι ψυχίατροι δε σταματούν να μας λένε ότι τα ατελείωτα κύματα των νέων ψυχοφαρμάκων προκαλούν όλο και λιγότερες παρενέργειες και είναι όλο και περισσότερο ανεκτά. Αυτά μπορεί να τα διαβάσει κανείς στο έντυπο υλικό που προωθούν τα τμήματα μάρκετινγκ των φαρμακευτικών εταιρειών.
Η γλώσσα των εντύπων αυτών ωστόσο, διαφέρει από αυτή που χρησιμοποιεί σε ένα ψυχιατρικό περιοδικό το 2003 ο Gerhard Ebner, Πρόεδρος του Ελβετικού Συνδέσμου Διευθυντών Ψυχιατρικών Κλινικών (ο οποίος συμμετείχε στην Συμβουλευτική Επιτροπή της Janssen Pharmaceuticals σχετικά με την εισαγωγή του αντιψυχωσικού φαρμάκου Risperdal Consta). Στο συγκεκριμένο περιοδικό ο Ebner τονίζει ότι η βασική διαφορά μεταξύ των τυπικών και των λεγόμενων «άτυπων» νευροληπτικών έγκειται στην αύξηση της συμμόρφωσης του ασθενούς που τα τελευταία προκαλούν. Με άλλα λόγια, τα νέα νευροληπτικά αυξάνουν την τάση των ασθενών να υποκύπτουν στις πρακτικές του ψυχιατρικού κατεστημένου:
«Δεν πρόκειται για λιγότερες παρενέργειες, αλλά για διαφορετικές οι οποίες μπορεί να είναι εξίσου εξουθενωτικές για τον οργανισμό, ακόμη και αν ο ασθενής δεν είναι σε θέση να τις αντιληφθεί άμεσα. Επομένως, οι ασθενείς μπορεί να είναι πρόθυμοι να πάρουν αυτά τα φάρμακα, επειδή δεν υποφέρουν πλέον άμεσα και σε τόσο μεγάλο βαθμό από τις βασανιστικές δυσκινησίες και τις εξωπυραμιδικές ανεπιθύμητες παρενέργειες» (Ebner, 2003, σ. 30).
Οι μελέτες και οι δημοσιεύσεις δείχνουν ότι οι ασθενείς ποτέ δεν ενημερώνονται σωστά για τους κινδύνους και τις λεγόμενες παρενέργειες της ψυχιατρικής θεραπείας. Δείχνουν επίσης ότι δεν παρέχονται ούτε πληροφορίες, ούτε και βοήθεια στην περίπτωση που κάποιος προσπαθεί να «κόψει» τη θεραπεία (Lahti, 2008). Τα ανθρώπινα δικαιώματα παραβιάζονται συστηματικά: τα άτομα με ψυχιατρικές διαγνώσεις βιώνουν κατάφωρες διακρίσεις στο πλαίσιο των συστημάτων υγειονομικής περίθαλψης. Βοήθεια για την επίλυση των προβλημάτων που καταρχήν οδήγησαν στην ψυχιατρική εμπειρία του ασθενούς σπάνια παρέχεται, ενώ η θεραπεία συχνά συνιστά μια τραυματική εμπειρία που οδηγεί σε χρόνια ψυχιατρικοποίηση. Όλα αυτά συμβαίνουν χωρίς να έχουν την παραμικρή επίπτωση στους ψυχιάτρους, οι οποίοι μέχρι πρόσφατα κακομεταχειριζόταν ακόμη και εφήβους ασθενείς, χωρίς οποιαδήποτε νομική συναίνεση, με ηλεκτρο-σοκ και ινσουλινο-σοκ, και οι οποίοι παραμένουν, παρόλα αυτά, αξιοσέβαστα μέλη της «αδελφότητας» τους. Ένα τέτοιο ιδιαίτερα αξιοσέβαστο μέλος αποτελεί ο Γερμανός ψυχίατρος Henrik Uwe Peters, επίτιμο μέλος της Παγκόσμιας Ψυχιατρικής Εταιρείας (Lehmann, 2010). Τα ψυχοτρόπα φάρμακα-όπως ακριβώς η κάνναβη και το αλκοόλ- μπορούν να εξουδετερώσουν τα συναισθηματικά προβλήματα για ένα βραχύ χρονικό διάστημα, οδηγώντας όμως έτσι στην αύξηση της δυστυχίας μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα.
Το πόσο σημαντική είναι η θεμελιωμένη επαγγελματική πληροφόρηση των ψυχιατρικών ασθενών, προκειμένου να μπορούν να σταθμίσουν τους κινδύνους και τα οφέλη των ψυχοτρόπων φαρμάκων και να αποφασίσουν οι ίδιοι αν θα τα πάρουν ή όχι, μπορεί να γίνει αντιληπτό αν εξετάσουμε τους πιο γνωστούς κινδύνους που συνοδεύουν τα σύγχρονα άτυπα νευροληπτικά. Το remoxipride (Roxiam®), για παράδειγμα, παρουσιάστηκε το 1991 ως ένα «τριαντάφυλλο χωρίς αγκάθια», ως ένα καλά ανεκτό φάρμακο, χωρίς παρενέργειες. Αποσύρθηκε από την αγορά τρία χρόνια αργότερα, από τον παρασκευαστή, γιατί προκάλεσε μια σειρά κρουσμάτων «απλαστικής αναιμίας» (αναιμίας που χαρακτηρίζεται από τη μείωση των ερυθρών και των λευκών αιμοσφαιρίων λόγω βλάβης στο «αιμοποιητικό σύστημα») η οποία είναι επικίνδυνη για τη ζωή. Ωστόσο, αυτό το «φάρμακο» είναι ακόμη διαθέσιμο.
Ένα άλλο παράδειγμα άτυπου νευροληπτικού με προβλήματα ανεκτικότητας είναι η σερτινδόλη (Serdolect®), που για πολύ καιρό θεωρούνταν ότι προκαλεί ελάχιστες παρενέργειες. Το 1998, σε ιατρικές βάσεις δεδομένων στο Διαδίκτυο, θα μπορούσε να συναντήσει κανείς ακόμη και τη φράση «απαλλαγμένο από παρενέργειες» για το συγκεκριμένο φάρμακο. Ωστόσο, στις αρχές Δεκεμβρίου του 1998 στο Ελβετικό ιατρικό περιοδικό Ärzte Zeitung υπάρχει το ακόλουθο απόσπασμα: «Η πώληση του φαρμάκου Serdolect® σταμάτησε, εξαιτίας σοβαρών καρδιακών παρενεργειών και θανάτων που προκάλεσε». Οι θάνατοι στους οποίους αναφερόταν το δημοσίευμα στη συνέχεια «θάφτηκαν», σε αντίθεση με το φάρμακο Serdolect®.
Τα νέα άτυπα νευροληπτικά που συνεχώς εμφανίζονται -το τελευταίο είναι το asenapine (Saphris®) – είναι όλα υψηλού κινδύνου. Σημαντικοί κίνδυνοι που συνδέονται με τη χρήση τους είναι: Σύνδρομο Ελλειμματικής Λειτουργίας Προκαλούμενο από Ουσίες (DIDS), παχυσαρκία, υπερχοληστεριναιμία, διαβήτης, μη αναστρέψιμες αλλαγές στον υποδοχέα, υπεύθυνες για όψιμη δυσκινησία, αυξημένος κυτταρικό θάνατο (απόπτωση) και θνησιμότητα, ειδικά όταν χορηγούνται σε συνδυασμό με άλλα φάρμακα. Οι άτυπες αλλαγές του υποδοχέα, μάλιστα, συνδέονται και με τον βάσιμο κίνδυνο εμφάνισης όψιμων ψυχώσεων. Οι όψιμες ψυχώσεις είναι ψυχολογικές διαταραχές που μπορεί να εμφανιστούν κατά τη διάρκεια της θεραπείας με νευροληπτικά, κατά τη διάρκεια διακοπής τους ή και αργότερα και είναι χαρακτηριστικές των άτυπων νευροληπτικών. Οι Urban Ungerstedt και Tomas Ljungberg του Ινστιτούτου Karolinska της Στοκχόλμης, δημοσίευσαν τα αποτελέσματα συγκριτικών μελετών που διεξήγαγαν σε αρουραίους. Σε κάποιους από τους αρουραίους χορηγήθηκε το συμβατικό νευροληπτικό αλοπεριδόλη ενώ σε άλλους (ομάδα σύγκρισης) το άτυπο νευροληπτικό κλοζαπίνη (Leponex®). Σύμφωνα με τους Ungerstedt και Ljungberg, τα άτυπα νευροληπτικά τροποποιούν τους υποτύπους συγκεκριμένων υποδοχέων ντοπαμίνης, προκαλούν υπερευαισθησία σε αυτούς και συμβάλλουν στην εμφάνιση νέων, οξέων ή χρόνιων ισχυρών ψυχώσεων οργανικής προέλευσης, που μπορούν να γίνουν κατανοητές ως η άλλη όψη της «όψιμης δυσκινησίας» (Ungerstedt & Ljungberg, 1977, σ. 199).
Σύγχρονη Ψυχιατρική- Μια καλύτερη Ψυχιατρική;
Η ψυχιατρική του μέλλοντος έτσι όπως προβάλλει στον ορίζοντα φαίνεται να έχει ακόμη πιο αποκρουστική μορφή: Ψυχίατροι και ειδικοί των φαρμάκων, σκέφτονται την ανάπτυξη νέων μορφών χορήγησης ψυχιατρικών φαρμάκων. Για παράδειγμα μελετούν την εμφύτευση φαρμάκων που θα απελευθερώνονται σταδιακά στη μήτρα ή στον ορθό. Σε αρουραίους, είναι ήδη δυνατή η εμφύτευση αποθεμάτων αλοπεριδόλης στους πίσω μύες που θα απελευθερώνουν την ουσία σταδιακά για ένα χρόνο. Οι άνθρωποι που έχουν διαγνωσθεί ως πάσχοντες από ψυχαναγκαστικές διαταραχές μπορεί να έχουν ένα τσιπ εμφυτευμένο στον εγκέφαλο τους που θα ρυθμίζει τις διαθέσεις τους. Η πιο πρόσφατη εξέλιξη έρχεται από την Αγγλία: Στο Νότιο Λονδίνο και στο Νοσοκομείο Maudsley ήδη διεξάγονται κλινικές δοκιμές για ένα σύστημα εντοπισμού των ψυχιατρικών ασθενών. Ένα μικρό λουράκι από χάλυβα τοποθετείται στον αστράγαλο του ασθενούς. Αυτό συνδέεται με ένα σύστημα εντοπισμού GPS το οποίο με τη βοήθεια ενός δορυφόρου είναι σε θέση να παρακολουθεί το άτομο όπου κι αν βρίσκεται. Στο πλαίσιο του Ελβετικού Προγράμματος για την Πρώιμη Ψύχωση ή αλλιώς του Schizophrenia Competence Network(Δίκτυο Αρμόδιο για τη Σχιζοφρένεια) παιδιά και έφηβοι με δυσκολίες στο σχολείο ή την οικογένεια είναι υπό παρακολούθηση, προκειμένου να ελέγχονται μακροπρόθεσμα με νευροληπτικά και συνεχή ψυχο-εκπαίδευση. Σύμφωνα με τη λεγόμενη «Σύσταση της Επιτροπής Υπουργών προς τα κράτη-μέλη για τη διασφάλιση της προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της αξιοπρέπειας των ατόμων με ψυχικές διαταραχές και ιδιαίτερα αυτών που έχουν εισαχθεί ακούσια σε ψυχιατρικό ίδρυμα», η οποία έγινε δεκτή από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο το 2005, η χορήγηση ηλεκτροσόκ χωρίς την προηγούμενη συγκατάθεση του ασθενούς, η ακούσια νοσηλεία χωρίς δικαστική εντολή, και η ακούσια θεραπεία εξωτερικών ασθενών θεωρούνται ηθικά αποδεκτά. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, με τη Συνθήκη της Λισαβόνας του 2007, θεσπίζει τον περιορισμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων των ψυχικά ασθενών. Δεδομένου ότι το προσδόκιμο ζωής των ψυχιατρικών ασθενών έχει ήδη μειωθεί κατά τουλάχιστον τρεις δεκαετίες-πιθανότατα κυρίως εξαιτίας των καρδιαγγειακών διαταραχών και του διαβήτη και αυτοκτονικότητα, που προκαλούνται από τα ψυχοτρόπα φάρμακα (Aderhold, 2007) – είναι πλέον καιρός για αντίσταση σε διεθνές επίπεδο, συμπεριλαμβανομένων και των ακαδημαϊκών κύκλων, κατά των απειλητικών διακρίσεων για τη ζωή των ψυχιατρικών ασθενών.
Συμπέρασμα
Δεδομένου ότι στις μέρες μας εναλλακτικές στην προσφορά ανθρώπινης βοήθειας δεν είναι διαθέσιμες, οι άνθρωποι με συναισθηματικές δυσκολίες πρέπει να μάθουν να αντιμετωπίζουν το είδος της «βοήθειας» που προσφέρεται. Συνιστούμε λοιπόν, εφόσον δεν επιθυμούν να αποφασίζουν ξένοι για την δική τους τύχη, να προστατεύουν τον εαυτό τους από τις αυθαίρετες αποφάσεις των ψυχιάτρων ή από τη σωματική βλάβη, τοποθετώντας τις επιθυμίες τους σε γραπτή μορφή [σε «ψυχιατρικές διαθήκες» «πρότερες οδηγίες» (advance directives) ή «διαθήκες ασθενών», για παράδειγμα] ασκώντας άμεση επιρροή στην ποιότητα της θεραπείας που τους παρέχεται ή και να αρχίσουν να επεξεργάζονται εναλλακτικές λύσεις. Για το σκοπό αυτό, είναι χρήσιμο:
• Να οργανώνονται
• Να συνεργάζονται με τις κατάλληλες οργανώσεις, τα κατάλληλα Ινστιτούτα και τους κατάλληλους ανθρώπους
• Να ερευνούν (να αξιολογούν, για παράδειγμα, τα ψυχιατρικά προγράμματα ή τις εναλλακτικές προσεγγίσεις)
• Να εκπαιδεύουν τους εαυτούς τους και τους άλλους
• Να απαιτούν να συμμετέχουν στην ανάληψη ευθύνης για ό,τι τους αφορά και να παίρνουν μέρος στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων
σε όλα τα επίπεδα, προκειμένου να διασφαλίζεται η ποιότητα της φροντίδας τους και ποτέ να μην χάνουν τον έλεγχο της δικής τους μοίρας.
Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, γραφεία κατάθεσης διαμαρτυριών, διαμεσολαβητές άνδρες και γυναίκες μπορούν να βοηθήσουν ανήμπορους ψυχιατρικούς ασθενείς να διεκδικήσουν τη βοήθεια, καθώς και τα πολιτικά και ανθρώπινα δικαιώματα, που τους οφείλονται..
Φυσικά, αυτή η προσπάθεια για τη δημιουργία εναλλακτικών προσεγγίσεων πέραν της Ψυχιατρικής και για τη δημιουργία ανθρώπινων συνθηκών μεταχείρισης, αφορά όλους, συμπεριλαμβανομένων των ψυχολόγων, που ενδιαφέρονται για τη υγεία και την ενίσχυση της δύναμης του ατόμου για ζωή, αλλά και για μια κοινωνία που βασίζεται στην αποδοχή και στα ίσα δικαιώματα. Πώς μπορεί ένα άτομο να βοηθηθεί μέσω της ψυχοθεραπείας, εάν έχει ψυχιατρικά ταπεινωθεί και του έχουν χορηγηθεί ψυχοφάρμακα που είναι σε θέση να επιφέρουν αλλαγές στην προσωπικότητά του; Πόσο αποτελεσματική μπορεί να είναι η υποστηρικτική θεραπεία όταν η αποκάλυψη και η επίλυση των συγκρούσεων έχει καταστεί αδύνατη από την αρχή; Τι νόημα έχει η προσπάθεια να καταλήξουμε στην καλύτερη ψυχοθεραπευτική προσέγγιση, όταν τα νευροληπτικά εμποδίζουν την εκδήλωση ψυχωσικών καταστάσεων λόγω της τάσης τους να προκαλούν απάθεια, ενώ περίπου τα δύο τρίτα των θεραπειών με ψυχοφάρμακα μπορούν να οδηγήσουν σε κατάθλιψη μέχρι και σε αυτοκτονία; Δεν είναι καιρός πλέον οι ψυχολόγοι να αρχίσουν να μελετούν τις συνέπειες των ψυχοτρόπων φαρμάκων και να υιοθετούν όλο και περισσότερο την πρακτική της μη συμμόρφωσης;
Είναι καιρός να ενταχθεί στην κατάρτιση των επαγγελματιών ψυχικής υγείας και των ακαδημαϊκών η κατανόηση του λόγου των χρηστών/ επιζώντων της ψυχιατρικής. Και είναι καιρός οι ίδιοι οι χρήστες και επιζώντες της ψυχιατρικής να αναγνωριστούν ως οι πιο βαθύς γνώστες των αξιών, των νοηματοδοτήσεων και των σχέσεών τους και επομένως να αναγνωριστούν ως οι κατεξοχήν «ειδικοί» (Bracken, 2007). Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για εκείνους που έχουν ξεπεράσει τα συναισθηματικά και ψυχιατρικά τους προβλήματα.
Οι χρήστες και επιζώντες της ψυχιατρικής πρέπει να σκέφτονται και να προσεγγίζουν αυτή την κατάσταση με προσοχή. Το γεγονός ότι κάποιος ανήκει στην κατηγορία των χρηστών ή επιζώντων της ψυχιατρικής δεν τον καθιστά από μόνο του καλύτερο άνθρωπο. Είναι πολύ σημαντικό να δείχνουμε τον απαιτούμενο σεβασμό στις συναλλαγές μεταξύ μας ακόμη κι όταν οι προτιμήσεις μας διαφέρουν και να θέτουμε ως στόχο την παραγωγική συνεργασία με όλους εκείνους που αγωνίζονται κατά της στέρησης του λόγου, της καταπίεσης, της εκμετάλλευσης, και της τυποποίησης των ανθρώπων. Πρέπει επίσης να είμαστε προσεκτικοί έτσι ώστε να μη δημιουργούμε νέες εξαρτήσεις. Δεν πρέπει ποτέ να ξεχνάμε ότι, εκτός από την υγεία, δεν υπάρχει τίποτα πιο σημαντικό από την ελευθερία και την ανεξαρτησία.
Επιτρέψτε μου στο σημείο αυτό να εκφράσω τις θερμές ευχαριστίες μου προς το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και το Τμήμα Ψυχολογίας για το θαρραλέο βήμα που πραγματοποιούν με την αναγόρευσή μου σε επίτιμο διδάκτορα.
Ελπίζω ότι αυτό το πανεπιστήμιο, το οποίο τίμησε με αυτό τον τρόπο την εμπειρία των χρηστών και επιζώντων της ψυχιατρικής θα αποτελέσει παράδειγμα για άλλα πανεπιστήμια, έτσι ώστε η φωνή των επιζώντων να ακουστεί και να υποστηριχθούν στον αγώνα τους για ανθρώπινα δικαιώματα.1
Υποσημειώσεις
1 Έχω εκφράσει δημόσια την ευγνωμοσύνη μου σε όλους όσους υπήρξαν συνοδοιπόροι μου τα τελευταία 30 χρόνια. Το κείμενο υπάρχει στο διαδίκτυο, στον ιστότοπο www.peter-lehmann.de/danke.
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
•Aderhold, V.: „Mortalität durch Neuroleptika“, in: Verhaltenstherapie und psychosoziale Praxis, Vol. 39. (2007), No. 4, pp. 897-907
•Bracken, P.: „Beyond models, beyond paradigms: The radical interpretation of recovery“, in: P. Stastny / P. Lehmann (eds.), „Alternatives beyond psychiatry“, Berlin / Eugene / Shrewsbury: Peter Lehmann Publishing 2007, pp. 400-402
•Ebner, G. „Aktuelles aus der Psychopharmakologie. Das Wichtigste vom ECNP-Kongress“, in: Psychiatrie (Switzerland), Online-edition 2003, No. 1, pp. 29-32
•Lahti, P.: Preface, in: P. Lehmann / Emmanouelidou, A. (Eds.), „Vgenontas apo ta psychofarmaka – Empiriess epitychimeniss diakopiss nevroliptikon, antikatathliptikon, lithiou, karvomazepiniss ke ancholytikon“Thessaloniki: Edition Nissides 2008, pp. 18-20
•Lehmann, P.: „Medicalization and irresponsibility“, in: Journal of Critical Psychology, Counselling and Psychotherapy (United Kingdom) (in preparation). Available on the internet at www.peter-lehmann-publishing.com/articles/lehmann/medicalization.htm
•Ungerstedt, U. / Ljungberg, T.: „Behavioral patterns related to dopamine neurotransmission“, in: Advances in Biochemical Psychopharmacology, Vol. 16 (1977), pp. 193-199

Copyright: I would be glad if you publish this lecture. You are permitted to do so if you send me a proof-copy and mention this source:
www.peter-lehmann-publishing.com/articles/greek/noncompliance-gr.pdf
You can ask for a word-file of this lecture at mail[at]peter-lehmann.de

Λίγα λόγια για το Παρατηρητήριο

2010-04-06T17:17:00.000-07:00

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟΥ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ
ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

Ενώ τα τελευταία χρόνια έχει συνταχθεί μια νομοθεσία που εμφανίζεται να προσπαθεί να προστατέψει τους ψυχικά πάσχοντες αλλά και τα πρόσωπα που εμπλέκονται άμεσα ή έμμεσα στο σύστημα ψυχικής υγείας από ακραίες πράξεις κοινωνικής βίας, στην καθημερινή πρακτική αυτό δεν επιτυγχάνεται. Ο ψυχικός πόνος και οι αποκλίνουσες από το μέσο όρο ψυχικές εμπειρίες ανάγονται κοινωνικά σε μια ιδιάζουσα μορφή ασθένειας, η οποία, αντίθετα με τις άλλες, θεωρείται ότι δεν υπόκειται στο νοητικό έλεγχο αυτού που την έχει και η διαχείρισή της ανατίθεται από την πολιτεία σε συστήματα κοινωνικού ελέγχου και καταστολής, ασυμβίβαστα με την έννοια της νόσου και της θεραπείας. Αυτή η πρακτική, βασισμένη στην αναπαραγωγή της σχετικής νοοτροπίας στους κύκλους των επαγγελματιών ψυχικής υγείας και στην άγνοια και το φόβο των πολιτών, οδηγεί στο να θεωρείται η ψυχική ασθένεια αδίκημα, για το οποίο ο πάσχοντας τιμωρείται με μια σχεδόν αυτονόητη ακύρωση του λόγου, της προσωπικότητάς του, των ικανοτήτων, των επιθυμιών, των ονείρων του, των ατομικών και κοινωνικών δικαιωμάτων του, του ελέγχου πάνω στην ίδια του τη ζωή.
Με βάση τα παραπάνω και με την πεποίθηση ότι:
• η έννοια των ατομικών και κοινωνικών δικαιωμάτων πολιτών, είτε αυτοί γίνονται κάποια στιγμή της ζωής τους χρήστες ψυχοκοινωνικών υπηρεσιών, είτε όχι, έχει ισχύ ανεξάρτητα από τις επιστημονικές ή άλλες ερμηνευτικές θεωρίες, και αυτό δεν μπορεί να γίνεται αντικείμενο διαπραγμάτευσης
• η καταπάτηση αυτών των δικαιωμάτων συνιστά βία, ατομική και κοινωνική, κατά των ανθρώπων, των οποίων τα δικαιώματα καταπατούνται
• το υπάρχον σύστημα ψυχικής υγείας είναι δομημένο στο μεγαλύτερο μέρος του με έναν τρόπο που παράγει και αναπαράγει τέτοιες μορφές βίας μέσα από την πρωταρχική πολιτική και υπαρξιακή ακύρωση των χρηστών του, αλλά και μέσα από συγκεκριμένες καθημερινές πρακτικές, μέσα και έξω από νοσηλευτικά ιδρύματα
• το πλαίσιο αυτό συντήρησης της βίας πλήττει αναπόφευκτα, αν και με διαφορετικά προσωπεία, όχι μόνο τους χρήστες των υπηρεσιών, αλλά και τις οικογένειές τους, καθώς και τους εργαζομένους στους αντίστοιχους θεσμούς, όταν αυτοί εξαναγκάζονται από το πλαίσιο εργασίας τους να καταπατήσουν δικαιώματα συνανθρώπων τους, που βρίσκονται σε κρίσεις ζωής. Μ’ αυτή την έννοια πλήττεται και ολόκληρη η κοινωνία, η οποία τρέφει στους κόλπους της θεσμοποιημένα δείγματα βίας, άγνοιας και αποκλεισμού των πιο αδύναμων μελών της. Αυτό θεωρούμε ότι θίγει άμεσα το ήθος και το επίπεδο πολιτισμού όλων μας
• ως ευαισθητοποιημένοι και συνειδητοί πολίτες δεν θέλουμε να μείνουμε θεατές αυτής της κατάστασης, ξορκίζοντας το κακό και ελπίζοντας ότι αυτό θα «αφορά πάντα κάποιους άλλους»

ιδρύσαμε το «Παρατηρητήριο για τα Δικαιώματα στο χώρο της Ψυχικής Υγείας», το 2006, στη Θεσσαλονίκη.

ΜΟΡΦΗ ΤΟΥ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟΥ

Το Παρατηρητήριο λειτουργεί με τη μορφή ενός δικτύου προσώπων, που εμπλέκονται στο σύστημα της ψυχικής υγείας, δηλαδή χρηστών ψυχοκοινωνικών υπηρεσιών, συγγενών των χρηστών, επαγγελματιών ψυχικής υγείας και εργαζομένων στο χώρο αυτό και είναι ανοιχτό στην ένταξη στους κόλπους της δράσης του οποιουδήποτε άλλου προσώπου συμμερίζεται τη φιλοσοφία και τους στόχους του.

ΣΤΟΧΟΙ ΤΟΥ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟΥ

• Η έναρξη μιας δημόσιας συζήτησης σε σχέση με την κοινωνική διαχείριση του ψυχικού πόνου.
• Η αλλαγή της κρατούσας κοινωνικής άποψης σχετικά με την ψυχική υγεία και την λεγόμενη ψυχική διαταραχή.
• Η ενημέρωση της κοινής γνώμης σε θέματα δικαιωμάτων των χρηστών και των εργαζομένων στο σύστημα ψυχικής υγείας.
• Η αντίσταση στη λογική της ιδρυματοποίησης, του κοινωνικού αποκλεισμού, της άσκησης βίας κάθε μορφής και της καταπάτησης των ανθρώπινων δικαιωμάτων στο χώρο της ψυχικής υγείας.
• Η συμβολή στην ανάπτυξη εναλλακτικών μορφών κοινωνικής διαχείρισης του ψυχικού πόνου.
• Η υπεράσπιση και διεύρυνση των δικαιωμάτων των ψυχικά πασχόντων μέσα και έξω από τις δομές του συστήματος ψυχικής υγείας.
• Η προώθηση της συμμετοχής των χρηστών ψυχοκοινωνικών υπηρεσιών σε όλα τα επίπεδα λήψης αποφάσεων, που αφορούν τη ζωή τους.
• Η προώθηση της πεποίθησης ότι τα μέλη των οικογενειών των αναφερόμενων ως «ψυχικά πασχόντων» είναι άτομα άμεσα ενδιαφερόμενα, και χρήζουν ίσης προσοχής, υποστήριξης και συνυπολογισμού της άποψής τους με τους υπόλοιπους εμπλεκόμενους.

ΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟΥ

1. Συγκέντρωση πληροφοριών: Συγκεντρώνονται πληροφορίες-παρατηρήσεις σχετικά με περιστατικά κακοποίησης νοσηλευόμενων σε δημόσιες και ιδιωτικές δομές ψυχικής υγείας, περιπτώσεις καταπάτησης των δικαιωμάτων χρηστών ή πρώην χρηστών υπηρεσιών ψυχικής υγείας, των συγγενών τους καθώς και εργαζομένων στο χώρο αυτό, περιστατικά και προβληματισμοί γύρω από δεοντολογικά ζητήματα, καθώς και ελλείψεις του συστήματος ψυχικής υγείας. Προϋπόθεση για ανάληψη δράσης κάθε είδους είναι οι άμεσα ενδιαφερόμενοι να συναινούν, να συμμετέχουν ενεργά, να συνδιαμορφώνουν και να συναποφασίζουν σε κάθε στάδιο διαχείρισης της πληροφορίας.

2. Υποστήριξη της λειτουργίας Γραφείου για την ενημέρωση του κοινού στο Δημόσιο Ψυχιατρείο Θεσσαλονίκης σε θέματα δικαιωμάτων και υποστήριξη των οικογενειών νοσηλευομένων.

3. Αναζήτηση εναλλακτικών τρόπων αντιμετώπισης του ψυχικού πόνου για τους χρήστες ψυχιατρικών υπηρεσιών και ενημέρωση του κοινού.

4. Παροχή υποστήριξης για τη σύσταση ομάδων αυτοβοήθειας ανθρώπων με ψυχιατρική εμπειρία.

5. Ψυχιατρική διαθήκη: Έχει συνταχθεί ένα κείμενο-πρότυπο το οποίο περιλαμβάνει τις αποφάσεις του υπογράφοντος σε περίπτωση ενδεχόμενου ακούσιου ψυχιατρικού εγκλεισμού ή εκούσιας ψυχιατρικής νοσηλείας σχετικά με το τι επιτρέπει και τι απαγορεύει να ασκηθεί ως θεραπεία ή άλλος χειρισμός πάνω στο σώμα και το πνεύμα του, σύμφωνα με το συνταγματικό δικαίωμα περί προσωπικής ελευθερίας και αυτοδιάθεσης. Σε αυτό το κείμενο έχει τη δυνατότητα ο υπογράφων να ορίσει συγκεκριμένα πρόσωπα εμπιστοσύνης, τα οποία πρέπει να κληθούν άμεσα από τους αρμόδιους γιατρούς ή και διοικητικούς υπαλλήλους σε περίπτωση ακούσιας ή και εκούσιας προσαγωγής του σε ψυχιατρική θεραπεία. Υποχρέωση των προσώπων αυτών είναι να φροντίσουν για την τήρηση της εν ελευθερία και έχοντας σώας τας φρένας εκπεφρασμένης βούλησης του με όλα τα νόμιμα μέσα. Το κείμενο-πρότυπο είναι στη διάθεση του καθένα στην ιστοσελίδα του Παρατηρητηρίου και μπορεί να υπογραφεί σε συμβολαιογράφο ή δικηγόρο.

6. Δημιουργία δικτύου υποστήριξης για ανθρώπους που θέλουν να διακόψουν τα ψυχοφάρμακα: Στο δίκτυο μπορούν να συμμετέχουν γιατροί, επαγγελματίες ψυχικής υγείας και πρόσωπα με ψυχιατρική εμπειρία που θέλουν να υποστηρίξουν άλλους ανθρώπους (με ψυχιατρική εμπειρία) στη σταδιακή απεξάρτησή τους από χημικά ψυχοφάρμακα και την απόκτηση ή διατήρηση της ψυχικής τους υγείας χωρίς χημικά μέσα. Το δίκτυο δεν παροτρύνει κανέναν στη διακοπή ψυχοφαρμάκων, αλλά αποσκοπεί στη διευκόλυνση αυτών που έχουν ήδη αποφασίσει να το κάνουν, ώστε να το επιτύχουν μειώνοντας κατά το δυνατόν τους κινδύνους που απειλούν την υγεία τους από μια ξαφνική και χωρίς πληροφόρηση διακοπή.

7. Τον Απρίλιο του 2008 με βάση διαμαρτυρίες από ενδιαφερόμενα πρόσωπα, το Παρατηρητήριο έκανε έγγραφη αναφορά με θέμα «Καταπάτηση ανθρωπίνων δικαιωμάτων σε ιδιωτικές ψυχιατρικές κλινικές» προς το Υπουργείο Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης στην Ειδική Επιτροπή Ελέγχου Προστασίας Δικαιωμάτων Ατόμων με Ψυχικές Διαταραχές ζητώντας την εξέταση και κατά περίπτωση διόρθωση των εκεί αναφερόμενων περιστατικών ή συνθηκών.
Οι πληροφορίες μας από νοσηλευόμενους στις εν λόγω κλινικές είναι ότι παρά τις συστάσεις της επιτροπής του Υπουργείου, που διενήργησε τον έλεγχο, δεν έχει αλλάξει κάτι σε σχέση με τις διαμαρτυρίες που έγγραφα αναφέραμε πριν από ένα χρόνο:
• Δεν ενημερώνονται οι νοσηλευόμενοι για τα δικαιώματά τους κατά την εισαγωγή τους στην κλινική.
• Εφαρμόζεται βαριά φαρμακευτική καταστολή, χωρίς πρότερη ενημέρωση για τις παρενέργειες και τους κινδύνους για την υγεία και χωρίς την συγκατάθεση των νοσηλευομένων.
• Υπάρχει κακή αναλογία ιατρικού και νοσηλευτικού προσωπικού σε σχέση με τον αριθμό των νοσηλευόμενων.
• Σε κάποιες από τις καταγγελλόμενες κλινικές δεν προαυλίζονται.
• Η σωματική καθήλωση συνεχίζει να χρησιμοποιείται και μάλιστα με τρόπο καταχρηστικό.
• Γίνεται χρήση ηλεκτροσόκ.
• Συνεχίζεται ο εγκλεισμός σε δωμάτια απομόνωσης.
• Δεν δίνεται εξιτήριο, αν δεν υπογράψει συγγενής, αν και η νοσηλεία είναι εκούσια. Αυτό συνιστά παράνομη πράξη.
• Δεν υπάρχει δυνατότητα επίσκεψης των νοσηλευόμενων παρά μόνο από τους συγγενείς τους εκτός εάν ο διευθυντής της κλινικής εγγράψει κάποιο άτομο στη λίστα των επισκεπτών.

Ζητούμε την εξέταση και κατά περίπτωση διόρθωση των ανωτέρω συνθηκών και πρακτικών νοσηλείας στις ψυχιατρικές κλινικές Θεσσαλονίκης, για τις οποίες έχουμε τις συγκεκριμένες και επανειλημμένες καταγγελίες, όπως και σε όλες τις υπόλοιπες ψυχιατρικές δομές, ιδιωτικές και δημόσιες.

8. Ελληνικό Δίκτυο Αυτών που Ακούνε Φωνές: Έπειτα από επίσκεψη μελών του Βρετανικού Δικτύου Αυτών που Ακούνε Φωνές στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη στις αρχές του 2010, κατά την οποία έδωσαν σειρά ομιλιών σχετικά με εναλλακτικές προσεγγίσεις στις φωνές και την παράνοια, ξεκίνησε η διαδικασία ίδρυσης του Ελληνικού Δικτύου Αυτών που Ακούνε Φωνές. Το Ελληνικό Δίκτυο Αυτών που Ακούνε Φωνές λειτουργεί σε εθνικό επίπεδο, υποστηρίζοντας ανθρώπους που ακούνε φωνές και προωθώντας εναλλακτικές προσεγγίσεις στις φωνές, και αποτελεί μέρος του Διεθνούς Δικτύου Αυτών που ακούνε Φωνές, του Intervoice. Το τμήμα του Ελληνικού Δικτύου που λειτουργεί στη Θεσσαλονίκη βρίσκεται υπό την αιγίδα του Παρατηρητηρίου για τα Δικαιώματα στο Χώρο της Ψυχικής Υγείας. Στα πλαίσια του Δικτύου λειτουργεί ομάδα αυτοβοήθειας/υποστήριξης ατόμων που ακούνε φωνές στη Θεσσαλονίκη. Επίσης συγκεντρώνεται και μεταφράζεται υλικό σχετικά με τη συγκεκριμένη προσέγγιση στις φωνές και ασυνήθιστες πεποιθήσεις, για ανάρτηση στην ιστοσελίδα του Παρατηρητηρίου και προώθηση σε ενδιαφερόμενους. Τέλος, προγραμματίζεται εκπαίδευση στην ατομική υποστήριξη ατόμων που ακούνε φωνές ή/και έχουν παρανοϊκές ιδέες, ώστε να υπάρχει η δυνατότητα παροχής τέτοιας υποστήριξης σε όσους τη ζητήσουν.

Hellenic Observatory For Rights In The Field Of Mental Health

2010-04-06T17:08:00.000-07:00

PRINCIPLES AND ACTIONS

While in the last few years legislation has been introduced in Greece with the declared intention of protecting persons with mental health problems as well as persons directly or indirectly implicated in the mental health service system from acts of violence and abuse, this has not been achieved in practice. Mental distress and experiences which deviate from the “norm” are attributed to a specific form of illness which, unlike other illnesses, is considered beyond the mental control of its bearer. Consequently, the management of this illness is assigned by the state to systems of social control and suppression, which are incompatible with notions of illness and treatment. This practice, based on the reproduction of the relevant mentality by mental health professionals and the ignorance and fear of the public, leads to mental distress being treated as something akin to an offense, for which the sufferer is punished through the invalidation of his/her speech, personality, capacities, wishes, dreams, personal and social rights and control over his/her own life.
On the above grounds and with the belief that: the concept of personal and social rights of citizens, whether they become at some point of their lives users of psychosocial services or not, is valid over and above scientific or other interpretative theories, and this cannot be subject to negotiationthe violation of these rights constitutes violence, personal and social, against the persons, whose rights are violatedthe existing mental health system is largely structured in a way that produces and reproduces such forms of violence, primarily through the political and existential invalidation of its users, but also through specific daily practices, both in closed institutions and in the communitythis frame of supporting violence affects inevitably, albeit in different ways, not only the users of services, but also their families as well as the employees in the respective institutions, when they are forced by their work context to violate the rights of other persons who find themselves in life crises. In this sense, society as a whole is also affected, since it maintains institutionalised practices of violence, ignorance and exclusion of its weakest members. We contend that this directly offends the ethics and culture of society as a wholeas informed and concerned citizens, who do not wish to remain observers of this situation, exorcizing the evil and hoping that this will “always concern someone else” we founded the Observatory for Rights in Mental Health in 2006, in Thessaloniki, Greece.

FORM

The Observatory is a network of people who are involved in the mental health system, that is to say of users of psychosocial services, users’ relatives, mental health professionals and workers in this field, as well as of interested citizens. The Observatory is open to including in its actions any person who shares its philosophy and aims. The central decision making body of the Observatory is the regular general meeting of its members, in which members’ suggestions are discussed, actions are organized and evaluated and the organisational function of the Observatory itself is managed. The Observatory rejects any form of financial support from the pharmaceutical industry.

AIMS

To begin a public discussion concerning the social management of mental distressTo change the prevalent view regarding mental health and the so-called mental disordersTo inform the public on matters of rights of users of the mental health services and of workers within itTo resist the logic of institutionalization, social exclusion, exercise of any form of violence and violation of human rights in the field of mental healthTo contribute to the development of alternative forms of the social management of mental distressTo defend and expand rights of persons in distress both in and out of the mental health service systemTo promote the participation of users of psychosocial services in all levels of decision making that concern their livesTo promote the view that the family members of persons in distress are individuals directly concerned with matters of mental distress, deserving equal attention, support and inclusion of their views along with the rest of parties involved

ACTIONS

1. Information gathering: Information is gathered concerning (a) incidences of abuse of inpatients in public and private mental health facilities, (b) cases of violation of rights of users or ex-users of mental health services, of their relatives, as well as of workers in this field (c) incidents and concerns regarding ethical issues, and (d) gaps in the mental health service system. This information can (a) be systematically collected for future use, (b) be used as part of statistics to support interventions in mental health, (c) be used to support specific requests of interested people, or (d) be used in any other way the general meeting decides. Prerequisite for the undertaking of action of any kind is the concerned individual’s consent, active participation and joint shaping of decisions at every stage of the management of information.

2. Supporting a Public Information Office in the grounds of the public Psychiatric Hospital of Thessaloniki, which informs any hospitalised persons and their families on issues of rights and supports them in any relevant action they wish to undertake.

3. Promoting alternative ways of managing mental distress for users of psychiatric services and the public, through (a) producing and translating relevant information, which is made available via the Observatory website, (b) organising lectures, seminars and other public events.

4. Providing support for setting up and running self help groups for persons with psychiatric experience.

5. Psychiatric will: The psychiatric will is a text which specifies the wishes of the person signing it in case of psychiatric hospitalisation or involuntary psychiatric treatment regarding what they allow and do not allow to be exercised upon their body or mind, according to the constitutionally protected right of a person’s freedom and self-determination. In this text the person concerned can specify representatives, who must be immediately called upon by doctors and/or administrative staff in case of voluntary or involuntary admission for psychiatric treatment. The persons who act as representatives are responsible to safeguard that the will of the undersigned will be attended to, through using all possible legal means. The document can be signed with witnesses in the presence of a solicitor or notary. A template of the document can be found at the Observatory website and the Observatory can provide assistance to any interested person with writing their psychiatric will.

6. Support network for persons wishing to stop psychotropic medication: Members of the Network can be doctors, mental health professionals and persons with psychiatric experience wishing to support other persons (with psychiatric experience) in gradually reducing psychotropic drugs and the restitution or maintenance of their mental health without chemical means. The Network does not encourage anyone to discontinue psychotropic medication, but aims to support those who have already made the decision to do so, so that they achieve this through minimising, to the extent possible, the possible dangers to their health from a sudden and uninformed discontinuation.

7. In April 2008, on the basis of complaints by interested persons, the Observatory sent a written complaint on the topic of “Violation of human rights in private psychiatric facilities” to the Special Committee for the Protection of Rights of Persons with Mental Disorders of the Greek Ministry of Health and Social Solidarity, demanding the investigation and restitution of the incidences and conditions reported therein. According to recent information that the Observatory has acquired from persons hospitalised in the facilities included in the report, despite the recommendations of the Committee, which performed the investigation, nothing has changed with regard to the issues that the Observatory had formally complained about a year earlier: · Inmates are not informed about their rights during their admission to the clinics · Heavy chemical restraint is applied, without prior information regarding possible side-effects and dangers to health and without the inmates’ consent · There is inadequate ratio between the number of medical and nursing staff and the number of hospitalised patients · In some of the facilities, inmates are not allowed to exit the building, not even to take a walk in the facility grounds · Mechanical restraint continues to be used in inappropriate ways · ECT is inappropriately used · The practice of containment in isolation rooms continues · No release from the facility is allowed without the consent of relatives, despite the fact that hospitalisation is voluntary. This constitutes an illegal act. · There is no possibility of inmates receiving visitors, apart from relatives, unless the person is included by the facility director in the visitor’s list The Observatory is currently demanding the re-investigation and restitution of the above conditions and practices in the private psychiatric facilities in Thessaloniki, for which we have received the specific complaints, as well as in all other facilities of the country, both private and public.

8. Hellenic Hearing Voices Network: After a visit of members of the English Hearing Voices Network in Athens and Thessaloniki in early 2010, during which they gave a series of seminars on alternative approaches to voices and paranoia, the Hellenic Hearing Voices Network was set up. The Network operates at a national level, supporting persons who hear voices and promoting alternative approaches to voices, and is also member of the international network of hearing voices, Intervoice. The part of the Network that functions in Thessaloniki operates under the auspices of the Observatory. Part of the Network is a self help / support group of people who hear voices in Thessaloniki. We also collect and translate materials regarding the specific approach to voices and unusual beliefs, which is available in the Observatory website and is forwarded to interested persons. Finally, we are planning training in individual support of persons who hear voices and/or have paranoid ideas, so that such support can be given to whoever requests it.

For further information on the Observatory or specific actions, please contact us through the above phone number or e-mail.

Ζητούνται πρόσωπα με εμπειρία στην επιτυχημένη διακοπή ψυχοφαρμάκων

2008-06-30T16:50:00.000-07:00

ΖΗΤΟΥΝΤΑΙ ΠΡΟΣΩΠΑ ΜΕ ΕΜΠΕΙΡΙΑ
στην επιτυχημένη διακοπή ψυχοφαρμάκων…

άνθρωποι που έχοντας οι ίδιοι κάνει χρήση ψυχοφαρμάκων, μπόρεσαν να τα διακόψουν σε διάρκεια, χωρίς να οδηγηθούν και πάλι στην αίθουσα αναμονής του ψυχιάτρου τους ή σε μια επόμενη ψυχιατρική εισαγωγή και νοσηλεία
άνθρωποι, που χωρίς τη χρήση ψυχοφαρμάκων μπορούν να ζουν μια φυσιολογική και ικανοποιητική για τους ίδιους ζωή, ενώ είχαν βιώσει στο παρελθόν ή βιώνουν και στο παρόν τους ψυχικές κρίσεις ή κρίσεις ζωής, που τους έχουν οδηγήσει σε ψυχιατρικές διαγνώσεις.
ΖΗΤΟΥΝΤΑΙ ΠΡΟΣΩΠΑ που να μας δείξουν πώς μπόρεσαν να το ζήσουν αυτό με επιτυχία.

Παρακαλούμε απευθυνθείτε στην ηλ. διεύθυνση:paratiritiriopsy@yahoo.com
για το «Δίκτυο υποστήριξης ανθρώπων που θέλουν να διακόψουν τα ψυχοφάρμακα» ή στο τηλ. 6949500133

Ζητούνται γιατροί

2008-05-04T18:20:00.000-07:00

Ζητούνται γιατροί και άλλοι επαγγελματίες ψυχικής υγείας, που να θέλουν να υποστηρίξουν ανθρώπους με ψυχιατρική εμπειρία στην σταδιακή απεξάρτησή τους από χημικά ψυχοφάρμακα και την απόκτηση ή διατήρηση της ψυχικής τους υγείας χωρίς χημικά μέσα.

Η πρόσκληση αυτή δεν αποτελεί παρότρυνση προς κάποια πρόσωπα να σταματήσουν τη χρήση ψυχοφαρμάκων, αλλά αποσκοπεί στη διευκόλυνση αυτών που έχουν ήδη αποφασίσει να το κάνουν, ώστε να το επιτύχουν μειώνοντας κατά το δυνατόν τους κινδύνους που απειλούν την υγεία τους από μια ξαφνική και χωρίς πληροφόρηση διακοπή.

Είναι ευρέως γνωστό ότι περίπου το 50% των χαρακτηρισμένων ως ψυχικά αρρώστων σταματούν περιστασιακά ή οριστικά μόνοι τους τα ψυχοφάρμακα. Σύμφωνα με τον Νόμο 2071/92, άρθρο 47, κεφ. Δ΄, αυτό έχουν το δικαίωμα να το κάνουν, όπως και το να επιλέγουν ελεύθερα τις μορφές θεραπείας που θα επιτρέψουν να εφαρμοστούν πάνω τους σε περιπτώσεις ψυχικών κρίσεων. Είναι επίσης γνωστό ότι υπάρχουν παγκόσμια θεσμοποιημένες εναλλακτικές προτάσεις για ξεπέρασμα ψυχικών κρίσεων χωρίς ψυχοφάρμακα ή με χρήση τους αποκλειστικά και μόνο με πληροφορημένη συναίνεση των ενδιαφερομένων. Λόγω της γενικευμένης αρνητικής στάσης της κοινής γνώμης στην εκδοχή αυτή, επεξεργασίας ψυχικών κρίσεων χωρίς ψυχοφάρμακα, οι άνθρωποι που επιθυμούν να τα σταματήσουν και οι οικογένειές τους αναγκάζονται να βρεθούν εκτεθειμένοι σε σοβαρούς κινδύνους της ψυχικής και σωματικής τους υγείας, όταν αυτό το κάνουν απληροφόρητοι και χωρίς στήριξη.

ΤΟ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ, με έδρα τη Θεσσαλονίκη, προσκαλεί ψυχιάτρους και άλλους γιατρούς, καθώς και άλλους επαγγελματίες ψυχικής υγείας, οι οποίοι ενδιαφέρονται να υποστηρίξουν αυτούς τους ανθρώπους στον αγώνα και το δικαίωμά τους για μια μη φαρμακευτική διαπραγμάτευση του ψυχικού τους πόνου, να επικοινωνήσουν με το Παρατηρητήριο, για να δηλώσουν τη διαθεσιμότητά τους, να ζητήσουν περισσότερες πληροφορίες, να συζητήσουν μαζί μας, και να συνδιαμορφώσουμε κριτικά και συλλογικά τη δημιουργία ενός δικτύου υποστήριξης προς άμεσα ενδιαφερομένους με αυτό το αίτημα, καθώς και προς τις οικογένειές τους, σε διάφορα μέρη της χώρας.
To Παρατηρητήριο βρίσκεται σε διασύνδεση με αντίστοιχες πρωτοβουλίες στην Ευρώπη και υπάρχει η δυνατότητα και η πρόθεση άμεσης ανταλλαγής εμπειριών και εκπαίδευσης της ομάδας που θα δημιουργηθεί από έμπειρους συναδέλφους άλλων χωρών.